Dubbel diploma: een solide academisch partnerschap tot stand brengen

Een dubbel diploma verleidt altijd door zijn belofte: de studenten twee certificeringen, twee netwerken, twee academische culturen bieden, in één enkel traject. Maar die belofte geldt alleen indien de overeenkomst die eraan ten grondslag ligt solide en nauwkeurig is en door de bevoegde organen van beide instellingen is gevalideerd. Een partnerschap voor een dubbel diploma opbouwen is een veeleisend academisch en juridisch werk, dat zich nooit beperkt tot een gemeenschappelijke intentieverklaring.

Wat een dubbel diploma werkelijk is

Een dubbel diploma duidt een regeling aan waarbij een student, door een traject te volgen dat gezamenlijk door twee instellingen is bepaald, aan het einde ervan twee afzonderlijke diploma's behaalt, elk uitgereikt onder de verantwoordelijkheid van de instelling die het toekent. Deze regeling onderscheidt zich van andere vormen van academische samenwerking:

• het gezamenlijke programma, waarbij de instellingen samen een gemeenschappelijk curriculum opbouwen zonder dat elk noodzakelijk een afzonderlijk diploma uitreikt;
• het gedelokaliseerde diploma, waarbij een instelling haar eigen diploma aanbiedt op een andere locatie, in partnerschap met een lokale instelling;
• de uitwisselingen van studenten of docenten, die een mobiliteit organiseren zonder de structuur van het einddiploma te wijzigen.

Een dubbel diploma mag nooit publiek worden aangekondigd zonder dat een overeenkomst door beide partijen is ondertekend en door hun respectieve organen is gevalideerd. Elke voortijdige communicatie stelt de betrokken instellingen bloot en misleidt de kandidaten.

De voorwaarden vooraf voor een solide overeenkomst

Een reële complementariteit, niet louter een verklaarde

Een partnerschap voor een dubbel diploma werkt wanneer de twee instellingen een identificeerbare complementariteit inbrengen: een verschillende geografische positionering, een onderscheiden specialisatie, een toegang tot een aanvullend beroepsnetwerk, of een academische erkenning die beide partijen wederzijds ten goede komt. Deze complementariteit moet vóór elke onderhandeling worden gedocumenteerd, en niet louter worden beweerd in een presentatiebrochure.

Een voorafgaande onderwijskundige studie

Vóór elke ondertekening moeten de onderwijsteams van de twee instellingen het volgende vergelijken:

• de competentiereferentiekaders die door elk diploma worden beoogd;
• de studieomvang in uren en de evaluatiemodaliteiten;
• de mogelijke gelijkwaardigheden van studiepunten of van competentieblokken;
• de toelatingsvoorwaarden van elke instelling.

Deze studie maakt het mogelijk te bepalen of een gemeenschappelijk traject werkelijk opbouwbaar is, dan wel of de verschillen tussen de twee curricula de regeling in haar huidige vorm moeilijk uitvoerbaar maken.

Een nauwgezette juridische studie

Een overeenkomst voor een dubbel diploma verbindt de verantwoordelijkheid van elke instelling voor het diploma dat zij uitreikt. Zij moet ondubbelzinnig preciseren:

• welke van de twee instellingen elk diploma uitreikt, en onder welk gezag;
• de voorwaarden voor de uitreiking (aanwezigheid, validering van de modules, effectieve mobiliteit);
• de geldigheidsduur van de overeenkomst en de modaliteiten voor verlenging of opzegging ervan;
• de behandeling van bijzondere situaties (student die zijn mobiliteit onderbreekt, geschil, statuutwijziging van een instelling).

De etappes van een partnerschap voor een dubbel diploma

1. Contactname tussen de instellingen en wederzijdse voorstelling van de posities.
2. Identificatie van de academische en professionele complementariteiten die het partnerschap rechtvaardigen.
3. Gezamenlijke onderwijskundige en juridische studie van de curricula, de referentiekaders en de uitreikingsvoorwaarden.
4. Nauwkeurige omschrijving van het partnerschap: structuur van het traject, mobiliteit, gelijkwaardigheden, kalender.
5. Validering door de organen van elke instelling, volgens hun respectieve interne procedures.
6. Ondertekening van de partnerschapsovereenkomst, die het geheel van de wederzijdse verbintenissen formaliseert.
7. Uitrol bij de betrokken onderwijs- en administratieve teams.
8. Opvolging van de regeling, met een regelmatig tussentijds overleg tussen de twee instellingen.

Elk van deze etappes moet worden doorlopen vóór de volgende. Publiek communiceren over een dubbel diploma vóór de ondertekening van de overeenkomst, of vóór de validering door de bevoegde organen, vormt een fout die de geloofwaardigheid van beide instellingen verzwakt.

Wat dit betekent voor een instelling die haar partnernetwerk opbouwt

Voor een onderwijsgroep die academische partnerschappen ontwikkelt, zoals BSG Group doet met private en publieke instellingen, is de nauwgezetheid van dit proces geen rem maar een waarborg. Een slecht voorbereid partnerschap voor een dubbel diploma stelt bloot aan concrete moeilijkheden: studenten die vastzitten tussen twee evaluatiesystemen, betwiste diploma's, of verbreking van de overeenkomst tijdens het traject van reeds geëngageerde studenten.

Omgekeerd wordt een goed opgebouwde overeenkomst een duurzame ontwikkelingstroef: zij verruimt het opleidingsaanbod zonder verwatering van de kwaliteit, opent een instelling naar een ruimer academisch netwerk, en stelt zowel de families als de bedrijven gerust over de degelijkheid van het voorgestelde traject.

Een instelling die een dergelijk partnerschap overweegt, moet eveneens de opvolging op termijn anticiperen: aanwijzing van een contactpersoon aan weerszijden, kalender van opvolgingsmomenten, procedure voor de behandeling van complexe individuele situaties. Deze opvolging bepaalt het welslagen van de regeling evenzeer als haar oorspronkelijke ontwerp.

Essentiële aandachtspunten

• Nooit een dubbel diploma aankondigen vóór de ondertekening van de overeenkomst en de validering door de organen van beide instellingen.
• Nagaan of elk diploma dat in de overeenkomst wordt vermeld, overeenstemt met een gecertificeerde werkelijkheid: nationaal diploma, RNCP-geregistreerde kwalificatie, of eigen diploma van de instelling die het uitreikt.
• In elke publieke communicatie preciseren welke instelling welk diploma uitreikt, zonder de indruk te wekken dat één enkele instelling beide uitreikt.
• Uittredings- en overgangsclausules voorzien voor de reeds geëngageerde studenten bij het einde van de overeenkomst.

FAQ

Mag een dubbel diploma worden aangekondigd vóór de ondertekening van de overeenkomst?

Neen. Geen enkele publieke communicatie over een dubbel diploma mag plaatsvinden voordat de overeenkomst door de twee instellingen is ondertekend en door hun respectieve organen is gevalideerd.

Wat is het verschil tussen een dubbel diploma en een gezamenlijk programma?

Het dubbel diploma leidt tot de uitreiking van twee afzonderlijke diploma's, elk onder de verantwoordelijkheid van de instelling die het toekent. Het gezamenlijke programma is een onderwijskundige samenwerking die niet noodzakelijk de uitreiking van twee afzonderlijke diploma's veronderstelt.

Hoeveel tijd vergt de opbouw van een partnerschap voor een dubbel diploma?

De termijn hangt af van de complexiteit van de op elkaar af te stemmen curricula en van de interne valideringsprocedures van elke instelling. De onderwijskundige en juridische studie, en vervolgens de validering door de organen, vormen doorgaans de langste etappes van het proces.

---

Vertegenwoordigt u een universiteit of een instelling en wenst u een academisch partnerschap met BSG Group te bestuderen? Ontdek de stappen op partner worden.